Gegevens:

Categorie:
Autobiografisch
Geplaatst:
25 oktober 2015, om 09:58 uur
Bekeken:
391 keer
Aantal reacties:
0
Aantal downloads:
176 [ download ]

Score: 0

(0 stemmen)

Log-in om ook uw mening te geven!




Share |

"Zonder Piet Mondriaan geen Henk Helmantel? Bullshit!"


DAGBLAD VAN HET NOORDEN: ZONDER PIET MONDRIAAN GEEN HENK HELMANTEL? BULLSHIT , ZEGT FRED VAN DER WAL


DAGBLAD VAN HET NOORDEN VRIJDAG 28 NOV. 2014

 

In 1983 beweerde de vrijgemaakt gereformeerde Henk Helmantel bewonderaar drs. Hans van Seventer dat de Groningse schilder binnen tien jaar een grote overzichtstentoonstelling in het Stedelijk Museum te Amsterdam  zou houden.

Ik lachte hem uit en toen stelde de stijl gereformeerde doctorandus zijn visie bij en beweerde dat Henk zeker in een provinciaal museum met zijn schilderijen aan bod zou komen.

Na een directie wisseling werd een  Duitser benoemd . Een benoeming als gevolg van de grote mode onder de leden van benoemingscommissies voor museale functies om buitenlanders binnen te halen. Vals internationalisme noem ik het. De museale miskoop van de maand van het schilderij van Helmantel maakte  het aankoopbeleid een reactionaire ommezwaai  die onder eigentijds schilders in het Noorden des lands enig opzien baarde, alhoewel weinigen uit het kunstenaarsplantsoen zich tegen Helmantel durven te verzetten.

Miljonair op klompen Helmantel was er uiteraard niet weinig met de aankoop door een provinciaal museum  verguld. Hij snorkte ten onrechte: ‘Het dogma dat ik geen hedendaags schilder zou zijn, is hiermee doorbroken’. Een onterechte conclusie van de schilder.

De vorige (progressieve) directeur Frans Haks  was terecht een felle tegenstander van het werk van Helman-tel. Het beleid van een museum lijkt op de politiek. Het ene kabinet spreekt het andere tegen en voert zijn eigen koers. Haks vond dat Helmantel niet bij de moderne collectie van het Groninger Museum paste. De schilderkunst van Helmantel is een kopie van de 17- e eeuwse stilleven- en kerkinterieurschilderijen.

De nieuwe directeur van het Groninger Museum Andreas Blühm meent de aankoop van het Helmantel schilderij te kunnen verdedigen met de onzinnige opmerking: “Oppervlakkig gezien werkt Helmantel in de stijl van de Oude Meesters, maar zijn composities en kleurgebruik zijn door de moderne en abstracte kunst beïnvloed. Zonder Piet  Mondriaan geen Henk Helmantel”.

Wie het werk van en de publiciteit rond Helmantel heeft gevolgd merkt een aantal merkwaardige verklaringen van de schilder op. Hij zou een groot bewonderaar zijn van Karel Appel en Mondriaan, twee tegengestelde polen van de twintigste eeuwse moderne kunst. Zo schilderde Helmantel eens een stilleventje gepositioneerd op een theedoek  met een Mondriaan motief om zijn knieval voor de moderne kunst te illustreren. Ook het onzinnige knoeiwerk van Rothko mocht zich verheugen in de belangstelling van de Groninger kunstschilder. Om zich kunstpolitiek correct in te dekken exposeerde Helmantel abstracte werkjes van een paar Groningse schilders die mij niet bekend zijn.

Volgens directeur Blühm wordt met de aankoop van het Helmantel schilderij de museale collectie meer in evenwicht gebracht  en vermeldt dat het museum ook een abstract doek van Martin Tissing aan kocht.

De  niet al te intelligente, doch zeer vrome Helmantel, nooit verder gekomen dan een niet afgemaak te Ulo, toonde zich ‘heel blij’ met de verkoop van zijn schilderij met de titel ‘De noordmuur van de Nicoläi kerk in Appingedam.

De schilder wazig aan het woord: Vooral omdat dit schilderij laat zien dat het in mijn werk om figuratieve èn om abstracte waarden gaat’.  Deze waarden worden verder voor het gemak niet toegelicht waarmee het statement formeel geen inhoud kent. Gezwatel in de ruimte, goed voor journalisten.

Het schilderij is aangekocht op basis van regionale argumenten. Een keuze die past bij een provinciaal museum.

De schilder Helmantel meent: ‘Al zou ik het een blunder hebben gevonden, als ik geen plek in het Groninger Museum had gekregen’. Hij is na deze woorden bijna net zo ontroerd toen hij met betraande ogen kort geleden een lintje van de Koningin accepteerde en meende dat Hare Majesteit zelf die lintjes zou komen uitdelen en haar persoonlijke keuze voor de kapitaalkrachtige schilder zou zijn geweest. Hoe naief kan een kunstenaar zijn.

Helmantel ratelt verder: ‘Regionale kunst is een onzin begrip. Een kunstenaar uit Florence is van uit Nederland gezien internationaal. In Italië zou hij dan ineens regionaal zijn? Directeur Blühm is wel drie keer in Westeremden bij mij thuis geweest. Als het museum de kwaliteit niet goed had gevonden hadden ze niets gekocht’.

Helmantel maakt twee foute conclusies in zijn bovenstaande verdediging van de aankoop van zijn werk. Ten eerst is het begrip internationaal voor een kunstenaar alleen geldend als hij door exposities een internationale erkenning heeft van uit de kunst wereld. Een Florentijnse kunstenaar is niet per definitie een internationaal kunstenaar maar zal in de meeste gevallen  een regionale plaats in nemen.

Auteur dezes heeft Helmantel enkele malen ontmoet. Niet tot wederzijds begrip of enig respect voor elkaars werk.

Zo klaagde Helmantel eens tegen zijn voornaamste promotordrs. Hans  van Seventer (die ik in 1996 ter mijner huize de deur uit zette) over mij  dat ik ‘altijd zo lelijk over hem deed’ en stuurde de breed gebouwde echtgenote van Helmantel recent Fred van der Wal een mail met de woorden: Jij bent een zielige figuur.

Een in knauwerig Gronings gedane andere uitspraak van de Groninger schilder: ‘Die schilderijen van Fred van der Wal heb ik nog nooit niet gezien maar het kan gewoon niks weez’n, anders had ik het wel geweet’n’.

Een andere treffende statement van Helmantel;: ‘Het licht aan de mediterrane kust is heel bijzonder maar ik heb het nog nooit gezien!’

Tijdens een middag in sociëteit De Kring te  Amsterdam verteld ik dat voorval onder het genot van vele glazen pils aan de surrealistische schilder Chris van Geest. Chris noemde Helmantel toen ‘een simpele gek’.

Promotor drs. Hans van Seventer  was het daar mee eens. Tevens vond hij  net als Hemantel mijn werk ‘helemaal niets’. Vreemd genoeg vergeet onze doctorandus te vermelden dat hij twee schilderijen van mij kocht in de jaren negentig. Als Helmantel bij onze stijl-gereformeerde drs. Hans langs komt worden snel mijn schilderijen weg gehangen.

In de kringen van de stijl gereformeerde Helmantel en van Seventer ben ik sinds 1976 persona non grata. Tussen 1976 en 1996 onderhield ik een min of meer vriendschappelijk relatie met de van Seventers. In 1996 heb ik na een conflict met het echtpaar van Seventer de vriendschap op gezegd. Een reactie is tot op heden uitgebleven. Wat valt er ook te verwachten van de stijl gereformeerde broeders?

 



Reageer op dit verhaal!

Je moet helaas ingelogd zijn om te kunnen reageren.