Gegevens:

Categorie:
Autobiografisch
Geplaatst:
14 januari 2013, om 15:17 uur
Bekeken:
422 keer
Aantal reacties:
0
Aantal downloads:
190 [ download ]

Score: 0

(0 stemmen)

Log-in om ook uw mening te geven!




Share |

"Van oude boeken de dingen die voorbij gaan (deel 3)"


 

VAN OUDE BOEKEN DE DINGEN DIE VOORBIJ GAAN (DEEL 3)

 

Antiquaar Bob de Graaf over Menno Hertzberger: Hij was niet altijd even geliefd bij personeel en collega’s. ‘(…)Hij kon uitermate lastig zijn. Hij heeft ook zeker wel eens mensen gemanipuleerd om een goede inkoop te kunnen doen. (…) Hij was gewiekst en had zijn streken. Op latere leeftijd kwam er een omslag en werd hij milder.

(…)

Hertzberger had een degelijke opleiding genoten en sprak zijn talen, was heel slim en had een enorme flair. Dat heeft voor hem het verschil gemaakt. Een grote kennis van zaken en een betoverende persoonlijke charme waren zijn kracht. Hij onderscheidde zich daarin van negen tig procent van de handelaren.’

 

Hertzberger was joods, net als veel grote Nederlandse antiquaren. Simon Emmering, de drie broers Israel, om maar enkele te noemen. Er zijn relatief veel joodse mensen onder de grote antiquaren.

 

‘Ik denk dat dit komt door de traditie. Vroeger mochten joden veel beroepen niet uitoefenen. In de gecompartimenteerde samenleving waren de gilden machtige beroepsverenigingen die ten opzichte van joden vaak zeer discriminerend werkten. De boekhandel en het drukkers wezen waren vrije beroepen, vandaar misschien dat veel joden in die hoek werk vonden. En iets anders kan zijn dat het studeren en dus boeken altijd een grote rol hebben gespeeld in de joodse gemeenschap.’

 

Kijk eens naar de landen om ons heen, daar weet men het cultureel erfgoed te bewaken en op waarde te schatten. In Duitsland betaal je duizenden euro’s voor een eerste druk van het Buch der Lieder van Heine. De Fransen hebben een fortuin over voor Racine, Molière en Corneille. Maar in Nederland kost het allemaal niks.’ Het zelfde doet zich voor bij moderne Nederlandse literatuur.

 

Fred van der Wal: ‘Het zal wel in onze volksaard zitten. Cultuurloze calvinisten en het seculiere derivaat daarvan; de socialisten. Boeken mogen niks kosten. Kunst, literatuur en poëzie zijn onzin, want je kan het niet vreten is de communis opinio. Ik heb er  geen andere verklaring voor.’

 

Tijdens mijn werkzaamheden in het antiquariaat De Kring, Nieuwe Spiegelstraat 46-48 stelde ik voor om herdrukken te laten maken van de commercieel meest  gangbare kopergravures, staalgravures en lithos en daar de kleine winkel naast het pand 46 voor te gebruiken. De handel in reproducties was midden jaren zestig nog niet op gang gekomen. Het zou een financieel succes zijn geworden met de constante stroom van Amerikaanse toeristen. De antiquaar wees mijn voorstel van de hand.

Zijn commercieel inzicht was nihil en zijn beperkte kennis van waardevolle boeken bleek regelmatig.

Dat bleek uit een aanbieding van de originele catalogus “Fantastic Art, Dada and Surrealism”, samen gesteld door Alfred Barr Junior,  uitgegeven door het Museum of Modern Art in New York, die voor slechts honderd gulden te koop was. Een uitgave waar ik in de Heemsteedse biblitoheek een eerste druk exemplaar in 1963 was van tegen gekomen daarna in Nederlandse nooit meer een exemplaar van zouvinden. Ik raadde met klem aan het boek aan te kopen. De antiquaar verklaarde “geen rotsooi in te kopen”. Ik had zelf geen geld genoeg in die jaren zestig dus liet ik het voorbij gaan.

In  1936 een eerste editie en ’38 een tweede, in 1946 een derde druk uitgegeven door verschillende uitgevers en in 1980 door Ayer Co.

 

In de biografie las ik een opmerkelijk incident uit het leven van Hertzberger, dat ik veelzeggend vind voor de aan het gezag onderdanige mentaliteit van de gemiddelde antiquaar: 

 

Op een veiling werd een bundeltje eerste kranten verkocht van de courantier Verhoeven, een Antwerpenaar die naar men zegt de eerst krant heeft uitgegeven. Voor 2100 gulden werd Hertzberger de eigenaar. Het bericht van de verkoop van de kranten werd onmiddellijk in de Belgische Pers verspreid. De volgende dag na het bekendmaking belde de consul-generaal van België de antiquaar op .

De koning was zogenaamd vergeten te bieden, hij had de kranten willen kopen. In werkelijkheid had de koning een te laag bod uitgebracht.

Hertzberger had al een prachtig aanbod per telegram uit Chicago gekregen voor de verkoop. Hertzberger verkocht de koning de kranten voor hetzelfde bedrag dat hij op de veiling had betaald. Veel strijkages en gewauwel van de consul generaal  hoe eerbaar Hertzberger had gehandeld. Van koninklijke zijde kreeg de antiquaar maanden later een niets zeggend gedrukt kaartje van het hof. Dat was alles.

 

(wordt vervolgd)

 

 

 

 

 

 



Reageer op dit verhaal!

Je moet helaas ingelogd zijn om te kunnen reageren.