Gegevens:

Categorie:
Autobiografisch
Geplaatst:
14 december 2012, om 12:32 uur
Bekeken:
529 keer
Aantal reacties:
3
Aantal downloads:
273 [ download ]

Score: 0

(0 stemmen)

Log-in om ook uw mening te geven!




Share |

"Bij de dood van animatiefilmer Gerrit van Dijk (deel 1)"


BIJ DE DOOD VAN DE HAARLEMSE BEELDEND KUNSTENAAR GERRIT VAN DIJK (DEEL 1)

Dinsdagavond 4 december publiceerde ik op Basic Publishing ’s avonds een weblog over de veelzijdige Haarlemse animatiefilmer/beeldend kunstenaar Gerrit van Dijk, die ik voor het eerst herfst 1965 ontmoette op zijn adres aan de Gedempte Voldersgracht in het kader van een nieuw op te richten kunstenaarsvereniging onder de naam X-65 die in de ingeslapen Haarlemse kunst sien voor enige opschudding zou zorgen en een klimaats verandering bewerkstelligde onder de zwaar bebaarde, langharige, alpinogepette cliché kunstenaars in hun houtje touwtje jassen op solexen. Rondwandelende reclames voor It’s trad Dad.
Ik was herfst 1965 net genezen van een langdurige, slopende ziekte en broodmager. Mijn intensieve relatie van drie jaar met een stijl gereformeerde bekrompen klasgenote van de Da Costakweekschool te Bloemendaal was voorbij en ik voelde mij free and easy.
Gerrit gaf tekenles op een BLO ambachtschool, het zogenaamde ITO aan de Gedempte Voldersgracht, maar Gerrit had meer in zijn mars o.a. als organisator, bedenker van pakkende slogans, dada manifestaties, filmmaker en uitvoerde van modieus, links politiek stuntwerk.

In het jaar 1966 hospiteerde ik bij de BLO school waar Gerrit werkte en maakte ik hem mee als leraar. Eén maal verzocht Gerrit mij of ik even in de directeurskamer fotomodel Loes Hamel, liefje van Jan Cremer, wilde bellen die voor groep X-65 een expositie in Den Haag zou openen.
Ik was zo gek om dat ook nog te doen en kreeg haar manager aan de telefoon.

De groep X-65 bestond uit vijf leden: Gerrit van Dijk (overleden), Mieke van Dijk (artieste in ruste) , Berend Pasman (overleden), Dirk Müller (artiest in ruste) en Fred van der Wal (alive and well).
Twee laatst genoemden namen slechts deel aan de eerste drie exposities van X-65 in Haarlem, Uden en Den Haag om sept. 1966 uit de groep te worden gezet door Berend Pasman en Gerrit van Dijk vanwege het veelvuldig door Müller en van der Wal mee nemen van aangename dames bij openingen van exposities.
Laatst genoemde moesten eerst maar eens “serieus kunstenaar” worden en zouden volgens de leiding van X-65 “niets bereiken in de kunst”. Daar zou de leiding van de groep voor zorgen.
In Uden stak ik een eigen geëxposeerd schilderij in brand hetgeen tegen de kunst was volgens mijn kritikasters binnen X-65.
Zouden de geëxcommuniceerden niets berieken in de kunst?
Een jaar later werd Müller dan ook uitgezonden door de directie van het Stedelijk Museum te Amsterdam naar de jeugdbiennale van Parijs en werd Fred van der Wal vaste exposant bij Galerie Mokum van 1967-1974 (menig collega en “investigative journalist” beweren dat het op een leugen berust, doch alles is aantoonbaar via documentatie uit het archief van Fred van der Wal ) om in 1969 deel te nemen aan de eerste museale tentoonstelling van “Jonge Nederlandse realisten” in het Arnhems gemeentemuseum 1969.
Mijn werk hing er prominent tot grote woede van de andere exposanten, die onder leiding van Teun Nijkamp zeiden “wraak te zullen nemen”.

Een uur later na het publiceren van mijn weblog over Gerrit van Dijk bereikte mij het bericht van zijn overlijden.
De volgende rouw boodschap kreeg ik per mail op gestuurd:

Beste Fred,

Haarlem, 5 december.

“Ik ben blij dat ik er geweest ben”

Onze geliefde vader, echtgenoot en opa Gerrit van Dijk is op dinsdagavond 4 december, één dag voor zijn 74-ste verjaardag, overleden. Moedig bood hij weerstand aan de slopende ziekte, maar zelfs zijn enorme energie bleek onvoldoende om de dood te keren. Waarna hij, na dit feit onderkend te hebben, op een bewonderenswaardige wijze de hem nog gegeven tijd heeft benut.

Gerrit staat bekend als een animatiefilmer, maar is vooral een veelzijdig kunstenaar gebleken. Zijn onuitputtelijke bron van creativiteit gebruikte hij om ‘zijn’ stad Haarlem op te vrolijken, om commentaar te geven op het alledaagse leven om hem heen, voor het opzetten van vuurwerkshows, om op te treden als acteur of om zijn bezoek aan het ‘kleinste kamertje’ vast te leggen in een fascinerend fotoproject.

Maar uiteraard lag zijn hart bij de animatiefilm, waarin hij als beeldend kunstenaar de door hem geziene werkelijkheid tot leven kon brengen. Door onderwerpen een creatieve draai te geven, slaagde hij er voortdurend in de samenleving te confronteren met ‘die andere kant van de werkelijkheid’. Hij oogstte daar veel waardering voor. Onderscheidingen als een Gouden Kalf (Nederlands Film Festival) en twee Gouden Beren (Filmfestival van Berlijn) getuigen daarvan. Zijn benoeming tot ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw bij zijn zilveren jubileum als filmmaker in 1998 was een brede onderscheiding voor al zijn grote kwaliteiten.

Als geen ander kon hij mensen inspireren zaken op te pakken. Met die kwaliteit bracht hij het Holland Animation Film Festival (HAFF) en het Nederlands Instituut voor Animatie Film (NIAf) tot stand.

Zijn bijzondere gaven leidden bij Gerrit niet tot borstklopperij. Hij wist wat hij wilde, maar werd niet snel boos als dingen anders liepen. Dan bewandelde hij simpel een andere weg om zijn doel te bereiken. Dat gevoegd bij zijn jovialiteit en zijn oprechte belangstelling voor mensen maakten hem tot een bijzondere kunstenaar.

Wij, zijn echtgenote Cilia, Rutger, Babette, Sem en Mika, Janneke, Sander en Midas zullen hem heel erg missen.


Verdere informatie betreffende de afscheidsbijeenkomst volgt later.

Het was mijn bedoeling de herdenkingsdienst in Haarlem bij te wonen. Een ongelukkige val van mijn echtgenote die haar schouder brak twee dagen tevoren verhinderde dat.

Na het royement van mij uit de kunstenaarsgroep X-65 zocht ik andere wegen. Deelname aan de BKR in Haarlem werd mij geweigerd door de pvda ambtenaar Visser en de BKR commissie, betsaande uit “collegas” evenals toewijzing van een atelier en woonruimte. Lid worden van andere Haarlemse kunstenaarsgroepen bleek onmogelijk. Mei 1967 vertok ik met een rijskdaalder op zak naar Amsterdam.

Soms kwam ik Gerrit van Dijk nog wel eens tegen in Haarlem. Eén keer zat ik met hem in een kunstenaarskroeg waar het-zoals gebruikelijk in provinciale kunstenaarskringen in de jaren zeventig- blauw stond van de hasjdampen. Achter Gerrit zat de aan heroine verslaafde, van de BKR trekkende naaldkunstenaar Karel Slingervoet die zat te mopperen dat Gerrit een CRM subsidie had gekregen voor de –volgens Slingervoet- zoveelste maal voor zijn animatie films.
Hij verkondigde dat luidkeels. Gerrit draaide zich om op de opmerking van Slingervoet: Het zijn altijd dezelfde die subisides krijgen.
“Dan moet je ook maar eens iets uitvoeren in plaats van steun te trekken, Slingervoet” voegde hij hem terecht toe. Jaren later hing Slingervoet zich op in zijn door de Haarlemse overheid gesubsidieerde atelier.

(wordt vervolgd)



Reageer op dit verhaal!

Je moet helaas ingelogd zijn om te kunnen reageren.


Reacties:

Hai Petrus
Maar ik vatte het ook helemaal niet op als een belediging
geen probleem met je reactie
vond 'm alleen effies moeilijk te duiden
wat Gerrit betrof
jammer dat ie zou vroeg overleed
ik had 'm wel meer gegeven
met de dood rekening houden is niet zo mijn ding
maar er gaan de laatste tijd wel erg veel tegelijk...

Geplaatst op: 2012-12-14 16:01:27 uur

Nog steeds geen academisch gevormde bijgoochem in de reactieruimte aangeland die beweert dat het “allemaal niet waar is” en ik animatiefilmer Gerrit van Dijk “nooit gekend kan hebben”.

Geplaatst op: 2012-12-14 15:34:26 uur

Ik weet wel zeker dat Gerrit van Dijk een echt mens was, dus...

Geplaatst op: 2012-12-14 15:33:09 uur