Gegevens:

Categorie:
Autobiografisch
Geplaatst:
19 december 2011, om 08:59 uur
Bekeken:
503 keer
Aantal reacties:
0
Aantal downloads:
222 [ download ]

Score: 0

(0 stemmen)

Log-in om ook uw mening te geven!




Share |

"“ Al is het wijntje zuur , het blijft op tafel!” (deel 46)"


“ Al is het wijntje zuur , het blijft op tafel!” (deel 46)

 

 

In 1964 kwam U wel eens over huis bij Ger Punte, fotograaf van het Stedelijk Museum en ex-lid van de groep Nederlandse surrealisten.

 

Ger Punte was zo vriendelijk mij aan wat catalogi van fantastiese en surrealistiese schilders als Yves Tanguy te helpen. Ik kwam daar met Els D. en die vond het allemaal vreselijk spannend. Ze had nog nooit een kunstenaar in het wild gezien, behalve die vaak beschonken Ed Hoornik. Ik heb nog een keer geprobeerd de lichtelijk diktatoriale Her de Vries, die zich de Nederlandse André Breton waande,op te bellen maar daar heb ik toch maar van afgezien na één poging.

Ger Punte maakte op een heel handige manier collages met veel knip- en plak werk en die vond ik wel aardig. Eigenlijk na het zien van zijn collages ben ik zelf ook collages gaan maken.In de jaren zeventig is een collage van hem nog aange kocht bij de Amsterdamse gemeente aankopen.Ik vond het wel belangwekkend om te luisteren naar zijn ervaringen met arrogante moderne kunstenaars als Hundertwasser,die vreselijk moeilijk in de omgang was en maar niet kon beslissen welke fotos in de catalogus van het Stedelijk van zijn werk moesten komen.Een onbekende kontraprestatie schilder (Rik L. die drie hoog achter in een drukke Amsterdamse straat woont) beweert surrealist te zijn omdat hij op klungelige wijze Matta naschil dert,maar dat is natuurlijk allemaal interessant doen de aanstellerige kontendraaierij en vooral grote onzin,die met het zoeken naar een eigen beeldtaal niets van doen heeft.Die Rik L. was door het te veel roken van marihuana te maf om uit zijn ogen te kij ken.Hij was het enige lid van de aankoopkommissie van de kontraprestatie dat onveranderlijk tegen aankoop van mijn werk stemde.Dat vrouwtje van hem,een onsmakelijk ogende kobold heeft nog eens pogingen in het werk gesteld om me te verlei den toen ze beschonken was,maar dan stop ik mijn lul nog liever in een pot tomaten ketch up of in een zak patates met mayonaise.

 

Hoe kwam U in kontakt met het surrealisme,dat in het Nederland van de jaren zestig niet bepaald populair was?

 

Ik heb U wel eens verteld dat ik voor het eerst in Antwerpen en Brussel in 1963 werken van sur re alistiese schilders als Delvaux en Magritte zag en direkt wist:dit is schilderkunst die meer te vertellen heeft dan de zouteloze abstrakte breiwerkjes die in het Stedelijk Museum hingen.Een leraar Nederlands van de Da Costa kweekschool (Leen Kip) was nog al onder de indruk van de surrealistiese kitsch van Johfra,die bij Galerie Mokum exposeerde en die gaf mij het adres van die kunsthandel dus daar ging ik al gauw kijken,niet wetende dat ik er zelf enige ja ren later zou tentoonstellen.Die belangstelling voor schilderkunst viel helemaal niet goed bij die leraren van die onderwijzers opleiding,dat waren allemaal dorre schoolmeesters met een rustig bestaantje als ambtenaar in het vooruitzicht en ze hebben me nog op een slinkse manier getracht er uit te werken, maar omdat ik over al een zes voor haalde konden ze me niets maken tot grote woede van de direkteur.

 

Enkele afbeeldingen van Magritte kwamen U al als leerling van de lagere school onder ogen?

 

Onder andere uit een Winkler Prins Encyclopedie van ver voor de oorlog.Ik keek die Encyclopaedie stiekem in want dat was verboden toegang hadden mijn grootouders en een inwonende ongehuwde  tante besloten.”Pas als je achttien bent mag je er in kijken,” hadden ze gezegd.Volgens die twee ouwe wijven leerde je hooguit  “slechte dingen” uit die brave Winkler Prins.

 

U heeft in 1966 honderden fotos van de surrealistiese kitsch schilderijen van Johfra een periode in huis gehad?

 

Ik kreeg het pakket fotos te leen van Yacintha de M. uit Heemstede, die toen een paar straten verder woonde en zij had ze weer geleend van John Cordell van Artone CBS studios te Haarlem. Die Cordell maakte zich grote zorgen dat ik die fotos zou verdonkeremanen,maar tot zijn grote opluchting heb ik ze hem gewoon geretourneerd. Hij was wel anders gewend in de kulturele kringen waar hij in verkeerde. Eenmalig heb ik de vrouw ontmoet van Johfra bij Cordell thuis en werd  vantevoren gewarschuwd door hemd at de schildderes Diana van de Berg zo in en ingevoelig was dat ze elk moment in tranen uit kon barsten. Of ik er maar rekening me wilde houden.

 

Het surrealisme heeft niets literairs opgeleverd?

 

In Parijs gingen de surrealisten op pad en trokken met het handvat van een paraplu mannen omver die stonden te urineren in een urinoir en verder wilden de surrealisten dat de gekkenhuizen opengesteld werden hetgeen inmiddels al lang is gebeurd in de tachtiger jaren dankzij de invloed van anti-psychia ters als Laing.Sindsdien is de maatschappij er niet echt veel vrolijker op geworden,maar dat kunt U el ke ochtend in de krant lezen.Els D. heeft toen om mij een plezier te doen die surrealistiese roman Nadja gelezen van Breton,maar het was totaal on leesbaar,zei ze en ik nam dat toen voor waar aan.

 

U was aanvankelijk wel onder de indruk van de werken van Salvador Dali?

 

Vooral het werk van voor de oorlog,want daarna is het verworden tot dood ordinaire kitsch en plagieer de hij zichzelf.Het vroege surrealistiese werk van Dali is interessant omdat het de invloeden van de Chirico en Tanguy laat zien.Het schilderij “Jonge maagd geautosodomiseerd door de Hoorns van haar eigen kuisheid” uit 1954  en “De grote masturbator” uit 1929 geven aan waar Dali’s werkelijke sexuele belangstelling lag.Het is bekend dat Sal vador Dali niet in staat was tot normale sexuele omgang met een vrouw en zijn toevlucht nam tot masturbatie waar ik overigens niet veel op tegen heb.Integen deel!

De jonge Dali met zijn kommunistiese sympathieën en zijn progressieve avant garde idealen werd he laas een dwaze clown die in de schandaalbladen fi gureerde.

 

U ergerde zich in de midzestiger jaren nogal aan de luidruchtige Cordell,die aan een overmaat aan geldingsdrang leed?

 

Dat gepats en gebral is die opgeblazen vertegen woordigers van de muziekbranche nu eenmaal eigen, maar dat wist ik toen nog niet. Wel bleek die John Cordell als Gooise matrasfanaat niet de eerste de beste en hij heeft voor de promotie van de moderne Jazz in Nederland grote verdienste gehad. Hij kende persoonlijk Thelonious Monk, een pianist waar ik graag naar luister. Alleen zijn bewondering voor muzikale lichtgewichten als Trea Dobbs cs had ik slechts onverholen minachting voor.

 

John Cordell raadde in 1966 de Heemsteedse de ravissant ogende zusjes Monique en Yacintha de M. aan niet met “jonge kunstenaartjes” zoals U om te gaan alhoewel hij U nauwelijks een keer gesproken had?

 

Cordell liep toen al tegen de vijftig en wij waren vierentwintig, het waren de jaren zestig waar in alles kon, dus enige jaloezie t.a.v. de erotiese mogelijkheden van de jeugd zal hem niet vreemd zijn geweest

 

U bezocht enkele moderne Jazz nachtconcerten in het concertgebouw van Amsterdam met Yacintha, haar zuster Monique en John Cordell?

 

Eigenlijk tegen mijn zin,want het waren nacht con certen,die pas om twaalf uur begonnen en als het meezat om drie uur,half vier stopten en dan slaap ik liever,dan dat ik die onbegrijpelijke teringherrie aan mijn kop heb.Ik zei altijd tegen Monique en Ya cintha dat ik het wel op de plaat zou horen,maar liet me dan toch overhalen mee te gaan.Bovendien wa ren het vrijkaartjes en reden we terug in de limou sine van de direkteur van CBS Nederland,waar ik mijn ergernis over John Cordell,die grafies ont werper was bij CBS openlijk luchtte.Het leek alsof hij de hele dag achter iedere wijf hijgend aanliep.Ik was in die gore verhaaltjes van hem over knisperen de nylons van het kantoorpersoneel helemaal niet geïnteresseerd.U zult dat misschien niet erg sjiek vinden,dat ik hem openlijk in het bijzijn van zijn direkteur aanviel,maar zo was ik nu eenmaal in die tijd.Die zusjes Monique en Yacintha waren bere sterk,na zo’n concert gingen ze dan ’s ochtends nog even een strandwandeling om zes uur maken van uren lang,terwijl ik omviel van de slaap.Dit was één van de redenen om het kontakt met ze in mei 1967 voor lange tijd te verbreken,anders was ik nooit aan een goede nachtrust toegekomen.

 

Hoe reageerde die direkteur van CBS?

 

Hij zei een beetje lacherig dat die John Cordell een wakkere spuitgast was.Daarmee was de kous af. Ook voor mij.

 

John Cordell moest weinig hebben van progressieve kunstkringen en in het bijzonder niets van het trend settende undergroundblad Hitweek?

 

Nee, hij was meer iemand voor het burgerlijke genre muziek van Pia Beck en Rita Reys, maar ook Col trane vond hij wel interessant. Beschaafde pianobar muziek van Cab Colloway, nou,daar val ik van in slaap.

Hij zette de redactie van Hitweek ook onder druk door te dreigen de advertenties van CBS terug te trekken als ze hun redaktielokaal niet netjes op ruimden.Ik vroeg me af waar  hij zich eigenlijk mee bemoeide.Niemand bij Hitweek was onder de indruk van dat druk doende opgeblazen publicity vertegenwoordigertje Cordell.Hij was gewoon van een vorige generatie.Iemand die altijd overal net te laat was.Hij speelde contrabas in de jaren zestig bij de strandtent Riche en verdiende daar f 700,- per maand mee bij om zijn huur van een appartement in de Pieter de Hoochstraat te kunnen betalen.Hij reed in een middenklaswagen die hij goudkleurig had la ten spuiten om indruk te maken op de dames.Het was iemand die altijd boven zijn stand wilde le ven.Toch was hij niet de eerste de beste als je in het handboek voor de Nederlandse jazzwereld van de Stichting Jazz in Nederland zijn naam opslaat. Vooral als organisator was hij een geslaagd man met een internationale carrière,maar net wat ik al zei;hij was iemand van een andere generatie en daar om had ik nauwelijks kontakt met hem.

 

Op een avond in 1967 liep U als jonge kunste naar met een kollega door de Alexander Boers straat en liep toen de redaktie binnen van Hitweek omdat er een rek Afghaanse jassen te koop hing die geïmporteerd waren door Willem de Ridder.

 

Willem de Ridder stond ons te woord.Een vriendelij ke,zeer opgewekte jongeman.Het waren prachtige, hand geborduurde jassen die slechts f 200,- per stuk kostten.Ik had in die tijd echter geen cent te mak ken.Jeroen Henneman die daar bij Hitweek wel eens als timmerman bij verdiende kocht de mooiste jas.Toch koos ik een paar jaar later voor een geheel witte Afghaanse jas met bontkraag.Meneer;het was me toch een beziens waardigheid!Vanaf de steigers riepen de zo tolerante,verlichte vertegenwoordigers van het socialistiese arbeidersparadijs,die grof ge bekte,nijvere handwerkslieden me na en scholden me uit voor flikker en voor lekker wijf.Hoe het mo gelijk was,al die discriminerende opmerkingen, moet U mij niet vragen,maar daarvoor moet U bij het bestuur  van het FNV zijn.

 

De artikelen van Laurie Langenbach las U heel graag in Hitweek?

 

De sensitiviteit in haar stukken was fantasties.Het waren de enige leesbare stukken die van een literai re kwaliteit waren in dat underground blaadje.Ik heb verschillende keren overwogen toen kontakt met haar te zoeken,maar wist toch niet goed hoe ik dat aan moest pakken zonder de indruk te wekken ergens op uit te zijn.U heeft met een diskreet man te maken!Ze was sexueel nogal los geslagen na haar konnektie met Willem de Ridder,die ik nog altijd de grootste viespeuk van Nederland noem.Ik herinner me nog een artikel over Amsterdam oud-Zuid bij nacht,die buurt waar ik tussen 1944 en 1957 zelf heb gewoond en hoe zij in tranen uitbrak terwijl ze ’s avonds laat door de nostalgiese buurt liep.Ik kan mij die ontroering enigszins voorstellen.Haar zelf gezochte dood vind ik nog steeds ergerlijk.Ze had baarmoederkanker en dat was bij haar heel goed be handelbaar,maar zij heeft elke medikatie gewei gerd.Het leven is te bijzonder om weg te gooien aan een ideé fixe.Onbegrijpelijk dat zij in haar laatste jaren samen woonde met die mislukte popzanger met die scheve kop en de intelligentie van een pisse bed:de amuzikale plebejer Wally Tax.

 

(wordt vervolgd)

 



Reageer op dit verhaal!

Je moet helaas ingelogd zijn om te kunnen reageren.