Gegevens:

Categorie:
Autobiografisch
Geplaatst:
4 december 2011, om 17:07 uur
Bekeken:
501 keer
Aantal reacties:
0
Aantal downloads:
215 [ download ]

Score: 0

(0 stemmen)

Log-in om ook uw mening te geven!




Share |

"“ Al is het wijntje zuur , het blijft op tafel!” (deel 3)"


“ Al is het wijntje zuur , het blijft op tafel!” (deel 3)

 

Ik woonde van mei 1967 tot sept. 1972 in de Nieuwe Spiegelstraat 48 te Amsterdam en kende eigenlijk niemand uit de artistieke sien in Amsterdam.Zonder relaties was het eigenlijk niet mogelijk om aangekocht te wor den door de overheid of je werk tentoon te stellen bij een gerenommeerde Galerie.In Haarlem was mij verzekerd dat de ambtenarij er voor zou zorgen dat ik nooit in de contraprestatie zou worden opgeno men. De mij door de Heer Visser (ambte naar van kunstzaken,Haarlem) medegedeelde reden was dat ik er niet als een kunstenaar uitzag.

De Haarlemse kunstenaar was onveranderlijk een langharige zwaar gedrogeerde,monomaan in zichzelf mompe lende drankzuchtige asociaal,gekleed in vodden van jeansstof,dat uniform van het maatschappelijk uit schot,behangen met Indiase zilveren kettingen en kunstnijverheids smeedwerk,neukte zich te pletter met andermans wijf,verspreidde geslachtsziektes bij de vleet (via één van die artistiekerige hoerenlopers heb ik via I. ook nog een druiper opgelopen),rookte zich suf aan marihuana en hing de hele dag in de kroeg of lummelde wat rond in het door de ge meente gesubsidieerde ateliertje en was in de zomer op het Zandvoortse naaktstrand te vinden of in de strandtent van Tony.,waar het halve Nationale bal let zijn vaste stek had.Dat rondhangen en rond lum melen was nu niet bepaald mijn idee van het kunstenaarsschap.

De avantgarde galeries lagen in een cirkel van 500 meter om mijn huis;Galerie Swart,Galerie Krikhaar, Galerie 20,Galerie Jurka en iets verder bij de Blauw brug Amstel 186 de behoudende Galerie Mokum, waar ik tussen 1967 en 1972 en van 1976 tot 1979 mijn werk zou tentoonstellen.Niet omdat ik enthou siast was over die galerie maar er was gewoon geen andere galerie geïnteresseerd in Amsterdam in mijn werk.Er was binnen de galerie grote oppositie tegen mijn werk van zowel de kunstenaars (Teun Nij kamp,Chris van Geest,Cornelis Doolaard,Jasper van Putten,Wout Muller en Clary Mastenbroek, Tom Thijsse en Sjoerd Bakker) als de klanten om dat ze mijn werk als een tiepies Europese variant van de pop art met een surreële inslag opvatten,dat aansloot bij Engelse popschilders als Hamilton en Hockney, die ik beiden niet eens kende in die tijd, noch ooit werk van had gezien.Het waren me wel een stel fijne collegas!

Welke kunstenaars werden wel gewaardeerd door het Haarlemse publiekje?

Je had de Haarlemse Hannes Postma,die werkelijk goed was tot begin jaren zeventig,daarna zakte hij af tot het nivo van een eerste jaarsleerling van een akademie.Ik hoorde in 1968 van een aantal vrouwe lijke groupies van rond de achttien jaar die in 1968 rond mijn atelier in Haarlem hingen dat Postma de nieuwjaarskaart die ik had ontworpen op de piano had staan en wellicht heb ik het aan hem te danken dat ik voorgedragen werd voor het lidmaatschap van sociëteit Teisterbant,waar die loensende rooms katholieke kwal van een Godfried Bomans ook lid van was.

De overige kunstenaars maakten vooral Ans Wortel na,zoals Michel van O. en die schoolmeester Gerrit van D.,een tekenleraar,die later tekenfilms ging ma ken bij gebrek  aan succes voor zijn beeldend werk, die was ook erg tegen mijn werk,alhoewel hij het ij verig epigoneerde.Ik had al lang besloten weer te rug naar Amsterdam te gaan,dus het maakte mij niet zo veel uit.Ik vind Haarlemmers nog steeds een stiekem,achterbaks,bekrompen,kleinsteeds,provinciaal  volkje.Ik wil er niets mee te maken hebben.

Het jaar 1967 was een jaar van grote veranderingen voor U!

In mei werd ik door mijn grootouders zonder aan kondiging vooraf en zonder geld plotseling op straat gezet,maar ook zonder mijn boeken,platen, kleding en de paar meubels die ik had.Pas zes we ken later heb ik die na veel moeite gedeeltelijk kunnen krijgen.Tevens ontmoette ik de bloed mooie,Spaans ogende Catherina S. Overdag in het antiquariaat waar ik werkte kwam van alles bin nen. De auteurs Hartkamp en Heeresma,Wim Ibo,Carel Willink,de avonturier Peter Ratazzi en de legen da riese kapitein Westerling.Een paar keer per week ging ik met de Amerikaanse kunstschilder/ kunst handelaar/ex. W.O. II veteraan Michael Podulke van Galerie Mokum op stap of met een eerste jaars student ekonomie die het na een paar weken gezien had op de universiteit het hoofdstedelijke caféleven verkennen.

Ik ontmoette de plat pratende vader (taxichauffeur) van de grafikus Sipke Huismans.Hij zat op te schep pen over zijn zoon toen hij mij zag werken aan een tekening achter in de winkel in de Nieuwe Spiegel straat.

“Dat hoeft mijn zoon niet te doen,die hoeft niet te werken voor zijn brood,die krijgt alle beurzen,sti pendia en opdrachten van de hele wereld,die reist ook het hele jaar over de hele wereld,die vliegt het gewoon allemaal vanzelf aan,die zit al jaren in de kontraprestatie en krijgt overal subsidie van iede reen,die hoeft maar te knippen met zijn vingers bij de instanties of ze gooien weer een zak geld naar zijn kop,die krijgt een tentoonstelling in het Stede lijk Museum,maar,ja,die is natuurlijk niet zo’n ama teurkunstenmaker en platte boender als jij bent,” zei hij minachtend tegen mij.

Begin jaren zeventig ontmoette U in Ede de beeldhouwster Truus Menger?

Beeldhouwster is wel een erg groot woord,want ze was heel vriendelijk met die overbekende halve zo len halfzachte aardigheid die veel nontalenten ei gen is en verder volkomen talentloos toch op een on derkruiperige manier aan de bak pogen te komen. Haar roem berustte uitsluitend op het feit dat zij als partij kommuniste deel had genomen aan het verzet tegen de Duitsers samen met het legendariese Meis je Met De Rode Haren.Ik heb de opdracht schetsen voor het verzetsmomument toen gezien en daar was een prachtig ontwerp van een – hoe is het mogelijk – Haarlemse kunstenaar bij,maar doordat dat vre selijke mens van een Truus Menger er de Stichting 1940-1945 bij haalde en naar goed links voorbeeld zo’n herrie begon te maken heeft zij uiteindelijk toch de definitieve opdracht gekregen en is Neder land weer een beeld dat niet om aan te zien is rijker. Wat maakt het uit zult U zeggen;die Ger Zijlstra en die beeldhouwer Jorna maken ook allemaal van die uitvergrote klei aardappelen en keutels die niet om aan te zien zijn,dus een paar drollen meer of minder erbij maakt voor het totaalbeeld toch ook niets uit.

U ziet nog steeds 1968 als het cruciale moment waar op voor U aan alle zestiger jaren idealen van love and peace een einde kwam na de moord op Kennedy,Martin Luther King en de aanslag op Andy Warhol?

En de Russiese bezetting van Tsjechoslowakijke niet te vergeten.Ik vond het ‘t jaar van de grote ont luistering.Een dieptepunt in de koude oorlog en het begin van de totale afgang van de Verenigde Staten. De studentenopstand van Berkeley liet het falende gezag van de fascistoïde overheid zien in Amerika. Ik ben altijd anti-Amerikaans geweest tot op de dag van vandaag.Voor het medies comité Noord Viet nam heb ik toen de verkoop van twee van mijn werken afgestaan en die f 500,- dat was voor ons toen een heel groot bedrag,maar ik heb daar geen moment spijt van gehad.Niemand van die fijne me delevende christenen uit de E.O. kringen,die ik ken heeft daar ooit een cent aan bijgedragen, ondanks dat ze het al tijd over de liefde hebben.Noord Viet namese vrouwen en kinderen,gebraden door de Amerikaanse  christelijke napalm verdienden geen mediese hulp volgens de zalvende dominees van de internationale evangeliese christenheid.Als excuus voor hun falen noemden een fijne christen mij eens een  kryptokommunist!En toen een jaar later in aug. 1969 de echtgenote van de geniale filmproducer Ro man Polanski,Sharon Tate werd vermoord door een misdadige bende aan hard drugs verslaafde hippies had ik mijn buik van de zestiger jaren meer dan vol.

Net als de Amerikaanse tekenaar Robert Crumb was U het voor een groot deel eens met de filo so fie van de hippies.In ieder geval had U in de ja ren zestig hetzelfde optimisme en dat bracht U herhaaldelijk in konflikt met uw omgeving.

Ik had misschien wel hetzelfde optimisme,maar hun levensstijl vond ik maar niks.Ik was daar toch wat te geremd en te realisties voor,ik wilde mezelf niet volledig laten gaan om ten onder te gaan in drugs en sex.Madeleine,de mooiste vrouw van de akade mie kwam naakt mijn atelier binnen en toen ik niet reageerde maar door ging met mijn tekening zonder op te kijken en vroeg of ze weg wilde gaan zei ze tegen me:”Wat is er met je aan de hand?Houd je soms niet van vrouwen?Wat mankeert jou?Ben je soms een flikker?Zijn mijn tieten niet mooi ge noeg?Heb je liever een lul om op te zuigen,vuile flikker?”

In de zestiger jaren hoefde je jezelf geen censuur meer op te leggen.Alles was plotseling gepermit teerd.Er waren heel veel kunstenaars die gewoon deden wat er in hun hoofd opkwam en dat allemaal op papier zetten.Dat deed ik dus ook.Als ik som mige dingen terug zie vind ik het afschuwelijk en andere tekeningen weer heel goed,maar ik kan het niet meer over doen en mezelf censureren.Als je zoals ik boven de 55 jaar bent  is het kunstenaars schap een kwestie van “running out of time.”

Bent U een fijn schilderende realist?

Tijdens de  openingsrede door Michael Podulke van de tentoonstelling Nederlandse realisten van Galerie Mokum in 1969 in het Arnhems Ge meen temuseum  waar ik,zoals U heel goed weet,ook deel van uit maakte,viel de term “fijnschilders.”Achter ons zaten twee Arnhemse kunstlievende,oudere dames met grijze knotjes waarvan de één aan de ander op fluisterende toon een verklaring vroeg voor de term “fijnschilders.”

“Dat zijn schilders die het fijn vinden om te schilderen,” was het simpele antwoord van de ander die klaarblijkelijk nog nooit een boekje over de 17-e eeuwse schilders  had gelezen.

U ziet:Wat blijft er over van zo’n museale tentoon stelling?Gewauwel van een stel Tena ladies met on deugdelijke kringspieren?Een catalogus met repro dukties en een paar anekdotes?U zou ook kunnen zeggen;niets leidt ooit tot iets.

De galeriehouder Felix Valk van de Arnhemse Ga lerie 20 stond samen met zijn assistent,een gebrons de,Joodse biseksuele jongeman met dikke billen (Yaki Kornblitt,gehuwd met het succesvol le, arro gante fotomodel,Tanja) en één van de kunstenaars van zijn galerie,de Pieter Engels epigoon D.M. knar setandend op de trap van het museum.Woedend omdat er niemand van de modieuze  schilders van Galerie 20 was uitgenodigd.Ik liep ze glimlachend voorbij na dat ik ze uitbundig had gegroet.

Het antwoord op Uw vraag is; ik ben geen fijn schil derende realist en al helemaal niet onder één noe mer te vangen!

Hoe is Uw werk formeel te benoemen?

Mijn werk heeft stilisties zowel als thematies vele aspekten,daar heeft U volkomen gelijk in.Jaren ge leden al noemde de zo intelligent bonkende honky tonk en boogie woogie piano spelende Engelse kunsthistoricus,de hopeloze romantikus Dr. G. Birt wistle mijn werk al post modern.Ik wist toen nog niet eens wat dat eigenlijk was, want ik volgde die moderne kunst nooit zo intensief.Ik dacht dat post modern iets met de post bezorging bij de PTT te ma ken had,dat ze de post modern gingen bezorg en, nieuwe uniformen kregen,een prachtige hoera pet of een nieuw elan kregen aangemeten door de direktie of zo iets. Birtwistle stelde voor om een artikel voor het Stedelijk Museum journaal over mijn werk te schrijven,maar dat heb ik uiteraard afgewimpeld omdat ik absoluut niet in die hoek wil zitten van de moderne kunst.Ik dacht ook dat hij een grapje maakte.Toen stelde hij mij voor om me te introduceren bij die onderbroekenkoning en zijn onsmakelijke wijf die in pornografie,sexvideos en schilderijen handelt,Miep en Loek Brons,maar daar ga ik al helemaal niet mee in zee.Dat laat ik liever over aan die gereformeerde broeder Henk Helman tel,die al zijn gereformeerde principes uit het oog verliest als er met bankbiljetten wordt gzwaaid.Ik heb geen zin dat mijn schilderijen in handen van vertegenwoordigers van de coke snuivende en rumcola drinkende wild om zich heen schietende onderwereld komen,zeg! Daar ben ik veel te sjiek voor!Ik ben Rob Scholte niet of de pientere pook van zijn gecrashte BMW!

Als heel jong kunstenaar, die eigenlijk al in 1968 gearriveerd was, in de kontraprestatie zat en in het centrum van Amsterdam woonde, zijn werk als vaste exposant exposeerde in Galerie Mokum te Amsterdam, maar toch nog een korte tijd naar het elitaire in stituut akademie ’63 in Haarlem (het latere ateliers ’63 instituut) ging, al vanaf de eerste dag ruzie kreeg met de door zijn moeder (Charley Toorop) over het paard getilde leraar schilderen Edgar Fernhout?

Ik heb met die man nauwelijks een woord gewis seld,terwijl hij mijn konstante “begeleider” was, zo als de staf van die akademie dat noemde.Hij is één keer in mijn atelier geweest en had het toen over koetjes en kalfjes.Hij vond mij een langharige hip pie,verdacht me van hasjiesj en marihuana roken en ik vond hem van mijn kant een lullige kantoorklerk in zijn driedelig,grijs streepjespak met die versjag gerijnde,zure, introverte kop.Pas later heb ik begrepen dat ik in sommige opzichten toch meer met hem gemeen heb dan ik toen besefte.

Ik vond Fernhout een smerige verrader van de realis tiese traditie,een karakterloze lafbek die gezwicht was voor de mode van de op Parijs gerichte abstrak tie van de vijftiger jaren.Ik zag hem toen vooral als een karakterloos mens die waar schijnlijk onder de druk van de  grotere,onaangename,vrijgevochten persoonlijkheid van zijn moeder is bezweken. Daarbij kwam ook nog dat hij gehuwd was geweest met de Joodse kunstenares Rachel Pellekaan.Zij was een groot tekentalent en zeker zijn gelijke. Ed gar Fernhout was een veel begaafder schilder dan Charley Toorop en hij heeft vooral voor de oorlog enkele in drukwekkende schilderijen gemaakt. De appreciatie door de Nederlandse museale wereld voor Toorop berust uitsluitend op mythologisering. Ik ben persoonlijk bijv., als kunstenaar blij dat mijn moeder,een naar men zegt onbeduidend slap,neuro ties karaktertje met het figuur van een kleuter zon der tieten,al weg liep nog voor ik twee jaar oud was.Dat heeft mij in positieve zin gevormd.Ze heeft het trouwens nooit verder gebracht dan werkster in los verband zonder vaste aanstelling,zwart betaald  bij een roomschkatholieke,bekrompen weduwnaar op LBO nivo die in de WAO liep en dat is helemaal geen schande,maar ook niet een status om erg hoog over op te geven bij de buren en kennissen.In de kringen waar mijn vrouw en ik gewend zijn zich te bewegen houdt men zich wel even met andere zaken bezig,zeg!Nee,voor die penetrante geur van arrebeiers arremoede en laag bijdegronds sappelen tot je een ons weegt,daar halen wij als intellektu elen toch wel een beetje onze verneukte neus voor op!

Als ik U zeg dat het mij geen schade heeft opge leverd,dat mijn ouders ‘m gewoon smeerden en de kinderen achter lieten in een pand met alle ramen open en ik vertel dat glimlachend in fijnchristelijke kringen,dan zwijgt men,kijkt zeer pijnlijk,krabt eens achter de oren of als het betere alternatief eens duchtig onder de ballen,rochelt een groengele fluim met pit weg en mummelt iets van;”Eert Uw vader en Uw moeder tot den dood er op volgt!”,want in die brave, burgerlijke appeltjes van Oranjekringen vindt men dat je niet alleen met een vlaggetje op koninginnedag als kuddedier langs de weg moet staan die de gouden koets volgt maar vooral de ouders moet eren tot de dood er eventueel op volgt en of ze hun kinderen het liefst twee keer per dag in hun uitgescheurde reet willen naaien,maakt geen flikker uit,dat hoort er allemaal bij.Zoals de Bijbel al duizenden jaren zegt;er is niks nieuws onder de zon.

In zijn beste schilderijen was Edgar Fernhout…

Een oneindig veel groter,powetieser schilder dan de dorre A.C. Willink,of de aan heftige aanvallen van gedemoniseerde colère lijdende Schuhmacher en Hynckes bij elkaar.Het is in eigentijdse kunsthis toriese kringen bon ton om te zeggen dat alle beel dende kunst in wezen abstrakt is,zoals dat minku kel Rudi Fuchs beweert,maar dan goochelt men wel erg merkwaardig met begrippen.Iemand kan wel be weren dat wit eigen lijk ook wel een beetje zwart is, maar zulke interessant lijkende argumenten passen meer aan de borreltafel in het buurtkroegje op de hoek,waar het zo goed filosoferen is over wijven met tieten als voetballen,de belasting en,het roze rijk,de gay games en ander vrolijk volks vermaak. Er zijn in kunstenaarsland maar twee opties als je kunstenaar bent;of je bent voortdurend bezig je leermeesters figuurlijk naar de mond te praten en na te schilderen, zoals o.a. Henk Helmantel onder veel applaus doet en in zijn kielzog duizenden figura tieve prutsers,of  je bent een genie als Fred van der Wal, die ook nog en passant in een vloek en een zucht zijn eigen beeldtaal uit vindt.Daar hoef je bij die eigentijdse schilderende jeugd niet mee aan te komen.

Kom er maar es om bij die lulletjes lampekatoen waar Hans “doktorandus” van S. en die andere Grunninger boerelul Diederick Kraaijpoel patent op lijken te hebben en artistiek de boer mee op gaan of de Haagse Post mee vol schrijven.De Haagse Post? De Haagse Pot zal je bedoelen!

Als authentieke kunstschilder neem je bij elke pen seelstreek een onomkeerbare beslissing,die nie mand  anders voor je kan nemen:geen mens en geen computer.Zo’n beslissing weegt soms heel zwaar, want met een verkeerde oplossing voor een miniem detail verpest je gelijk een heel schilderij en dan zit er niks anders op dan de boel weer af te schuren en wit te kalken met de Gessokwast en overnieuw beginnen.En dàt beseffen onze zwaar gedoctoreerde kunst en kultuur managers en arts consultants niet, die denken bij iedereen een gemakkelijke binnenko mer te hebben met hun managementgelul.Ik kreeg een “kunstmanager” (direkteur Rowal Art) op bezoek die in elke zin drie, vier Engelse,Franse of Duitse woorden ge bruikte.Nou, als ik zo’n poseur tien minuten heb aangehoord dan weet ik wel uit welke hoek de wind waait en hoef ik niet meer!Dan is bij voorbaat een tentoonstelling van mijn werk voor zo’n van de pot gerukte polyglotte meneer met zijn intimidatie gedrag voor goed verkeken!Wat Dibbets, Struycken of van Elk over beeldende kunst hebben te zeggen,ja,dat interesseert me honderd dui zend maal meer en dat neem ik serieus,maar verder ben ik totaal niet geinteresseerd in de kollegaatjes, hoor!Voor je het weet verkrachten ze lachend je dochters  waar je zelf bij staat,keren de koelkast om en zuipen de hele drankvoorraad achter elkaar op.Het zijn voornamelijk asocialen en psychiatriese gevallen in de bijstand,de kollegaatjes.Als gristen mens heb ik dan ook diepe kompassie met ze!Diepe kompassie!

De laatste twintig jaar ben ik niemand uit het beroepsveld tegen gekomen waarmee ik over mijn werk kan praten en dat scheelt heel veel tijd en ener gie.Als mensen echt iets voor mij hebben betekend blijven ze toch terug keren in mijn dromen en vallen me vaak zo levens echt  lastig en ook nog in oogverblindend  full co lour dat het zo beklemmend is dat ik er soms drie dagen van onder de indruk ben.Soms werd ik met tranen in de ogen wakker.De H.H. psychologiaters of gereformeerde dominees zullen er wel een verklaring voor hebben, maar daar ben ik als genie natuurlijk niet heel erg nieuws gierig naar.Ik korrumpeer me niet met geeste lijk minvermogenden en andere minkukels…

U begon in 1984 aan een geschilderd portret van de direkteur van Art Revisited,Hans “doktoran dus” van Seventer en zijn echtgenote en maakte dat pas in 1996 af.Waarom?

Jahaha!Het was zo mooi!Of liever…het had allemaal zo mooi kunnen zijn!Die van Seventers dachten in hun ingekankerde gereformeerde achter docht dat ik het met opzet deed,maar dat was helemaal niet zo.Ik schilderde in 1984 in een heel andere techniek dan in de jaren ’90.Dat was van Seventer niet op gevallen,want dat is geen ge schoolde kijker,maar een kletskous.Ik wist dus na de eerste laag van dat portret niet meer goed hoe het verder moest en of mijn aanpak wel juist was.Ik besloot het schilderij dus zo lang weg te zetten om op een gegeven mo ment de draad weer op te pak ken.Nou,daar had doktorandus studiebol nog nooit van gehoord!Dat had hij in die populaire boekjes van Prof.Rookmaaker niet gelezen!Die ging alleen maar om met van die schilderende (re)produktie jongens als Henk Helmantel en Rein Pol, die zich nooit iets afvroegen of een overweging op welk ge bied dan ook maak ten.Dat portret van de van Se ventertjes stond dus onafgemaakt heel lang op de piano en ze dachten dat ik het schilderijtje elke keer als ze langs kwamen er expres neer zette om ze te pesten,maar daar was al helemaal geen sprake van,want ik neem mijn beroep zeer serieus, in tegenstelling tot de gereformeerde lolbroek-corps bal van Seventer,die eigenlijk door niemand buiten het incestueuze E.O. omroep circuit wordt serieus genoemen en al helemaal niet door mij.Wist U dat die brave dominee Henk Binnendijk met die grote, verneukte neus een liefhebber is van pornofilms op de t.v.?Zijn baas Andries Knevel,die zich verbeeldt een tweede Ischa Meijer te zijn,heeft dat rond geba zuind tijdens een evangeliese kerkdienst in Drach ten!

 

(wordt vervolgd) 

 



Reageer op dit verhaal!

Je moet helaas ingelogd zijn om te kunnen reageren.