Gegevens:

Categorie:
Autobiografisch
Geplaatst:
23 mei 2014, om 07:39 uur
Bekeken:
377 keer
Aantal reacties:
0
Aantal downloads:
171 [ download ]

Score: 0

(0 stemmen)

Log-in om ook uw mening te geven!




Share |

"Dood op Sardinië 1968"


Ferdinand George Erfmann (1901-1968) was een selfmade en wat excentrieke kunstenaar. Tijdens zijn leven verkocht hij bijna nooit iets. Zijn kleine appartement in Amsterdam was zo vol met schilderijen dat hij er nauwelijks kon wonen.Erfmann stierf plotseling heel onverwacht in 1968 tijdens een vakantie op Sardinië. Hij had Podulke en Bakker van Galerie Mokum daar van op de hoogte gebracht.Per testament liet hij al zijn werk na aan het Stedelijk Museum in Amsterdam. Het museum aanvaardde echter slechts een klein deel. Dieuwke Bakker – eigenares van Galerie Mokum – zag niettemin de kwaliteit van het werk en Erfmann werd posthuum alsnog een bekende kunstenaar.
Fred van der Wal: Dieuwke Bakker zag niettemin de kwaliteit van het werk? Hoezo? ERfmann was al een paar jaar een schilder die mere exposure kreeg voor de afwijzing door het Stedelijk Musuem dat alleen in Amerikaanse kunst en naar voorbeeld van de Amerikanen namaak Nederlandse kunstenaars protegeerde.Het merendeel van de werken en de gehele documentatie van Erfmann werden door de directie met goedkeuring van directeur Mr. E. de Wilde voor het Stedelijk Museum op straat bij de vuilnis gezet.Enkele werken werden als troostprijs uitgekozen door het Stedelijk.De rest werd verdeeld over provinciale musea en de documentatie en meerdere werken verdwenen voor goed. Een goede les voor Nederlandse schilders die hun werk met een nobel gebaar in d ijdele hoop posthuum “beroemd te worden” aan het Stedelijk willen schenken om daar nog eens over na te denken.Kunstverzamelaar Sjouk Stigter kocht op het Waterlooplein enkele albums met fotos in travestie van Efrmann. De kleuren fotos in een A4 formaat waren niet van een optimale kwaliteit herinner ik mij. Enige tijd heb ik de albums in huis gehad en helaas verzuimd om de fotos te kopiëren. Ik zag nooit veel in het werk van Erfmann dat schildertechnisch aan de magere kant bleef.
Januari tot zomer 1968 hadden Podulke en Bakker waar ik bij was de mond vol van de mogelijkheid tot het verwerven van de erfrechten op het totale Erfmann oeuvre. Concurrent Galerie Siau wilde in zee gaan met Erfmann tot grote frustraties van het duo van Galerie Mokum.De schilder die ik wel eens in Galerie Mokum tegen kwam was een lastig mens. In 1967 sprak ik hem eenmalig.Ik zie hem nog voor me in zijn plus four broek van zijn racefiets stappen.Het volgende incident kenmerkt Erfmann.Podulke had met zijn charme net een vrouwelijke klant in Galerie Mokum ingepalmd om een klein schilderij van zijn hand (Podulke) te verkopen voor f 800,-Erfmann gaf commentaar: “Wat! Acht honderd gulden voor die postzegel? En mijn schilderijen die tien maal zo groot zijn brengen nog niet eens dat bedrag op! Schande!”De verkoop van het Podulke schilderijtje ging niet door en de vrouw die het wilde kopen vluchtte in paniek de Galerie aan de Amstel 186 uit.
Maanden lang spraken Podulke en Bakker niet alleen over Erfmann, ze poogden de schilder voor de zoveelste maal te bewegen tot overdragen van al zijn werken na zijn dood aan Galerie Mokum, hetgeen Erfmann weigerde.Bij een eerste expositie van het werk van Erfmann in Galerie Mokum verkocht hij acht schilderijen.Een golf van bwondering en afgunst ging door de artiesten bent van Arti et Amicitiae waar Erfmann nog nooit een schilderij had verkocht.
Zomer 1968 ging Erfmann op vakantie naar Sardinië. Podulke en Bakker reisde hem achterna om de schilder “toevallig” op het strand te treffen. Ik geloof in een set up.Een scenario waarbij het op ruzie uit draaide tussen Erfmann en het sinistere duo Podulke en Bakker is denkbaar.De schilder verdronk in zee, volgens geruchten aan een hartaanval. Hetgeen niet erg aannemlijk lijkt daar Erfmann kerngezond was, atleties en geen alcoholist. Het amateuristiese politie onderzoek op Sardinië wees niet uit dat het overlijden op een misdaad leek.Ik zie als mogelijkheid dat de fysiek sterke Podulke de schilder Erfmann is achterna gezwommen en heeft verdronken. Als WO 2 veteraan zal het niet de eerste dode zijn geweest die op naam van Podulke stond.Het viel mij op dat Podulke en Bakker na de “werkvakantie” op Sardinië terug kwamen met een uiterst merkwaardig verhaal dat ze nerveus op disten.Ze ontkenden beiden mij net wat al te nadrukkelijk elke betrokkenheid bij de dood van Erfmann.Ik had gelijk mijn twijfels.
Het eerste schilders oeuvre dat Galerie Mokum verwierf was de verdienste van Podulke. De totale Sal Meijer collectie werd voor 20000 gulden gekocht van de erfgenamen waaronder tot Dieuwkes afschuw een Duister toe behoorde en bracht een veelvoud op. Ongetwijfeld was het plan gerezen bij de Mokum galeriehouders een tweede slag te slaan met de Erfmannen.
De Volkskrant ROB GOLLIN − 19/11/94
Geert Jan Jansen belandde in kringen rond Galerie Mokum, die werd gedreven door een kleurrijk stel: Michael Podulke, een zwaar drinkende Amerikaan van Poolse afkomst, en Dieuwke Bakker, een voormalig reclasseringsambtenaar die onderhevig was aan snel wisselende stemmingen.De galerie bevorderde het magisch realisme. Janssen organiseerde exposities.
Fred van der Wal: GeertJan Jansen organiseerde binnen Galerie Mokum niets en verleende hooguit hand- en spandiensten aan het duo Podulke en Bakker.
Er was geregeld publiciteit rond Mokum. Als er erotische kunst hing, gooide Podulke zelf de ruiten in en belde daarna de krant.Toen de relatie tussen de galeriehouders uit elkaar spatte, kwam Janssen knel te zitten.‘Als je voor de één was, was je tegen de ander.’
Fred van der Wal: Jansen zat helemaal niet “knel”. Hij koos vanaf het begin voor Michael Podulke.
Bakker beschuldigde Janssen en Podulke ervan twintig schilderijen van Ferdinand Erfmann uit een lijstenmakerij te hebben gestolen. Venema schrijft in zijn boek dat hij ze ooit een keer kreeg aangeboden, van Henk Ernste.Janssen ontkent.‘Het was geen diefstal. Dieuwke was in die tijd paranoïde. Ze verbleef geregeld in een inrichting.’
Fred van der Wal: De schilderijen zijn wel degelijk gestolen bij een lijstenmakerij en werden later voor 40000 gulden aangeboden in het zwarte kunst circuit. Een mooie Erfmann doet op de veiling met als top prijs een 53000 euro de laatste jaren.
Fred van der Wal: Dieuwke vermoedde dat de gestolen Erfmannen naar de Londense galeriehouder Jimmy Macmullen van Obelisk Gallery waren vervoerd. De naieve auteur Henk Romijn Meijer is gaan kijken in de galerie in Londen of ze daar waren.MacMullen liet de auteur het hele pand zien van de galerie. Er was geen Erfmann te bekennen.Macmullen heb ik een paar dagen meegemaakt in Amsterdam. Hij bood mij aan om mijn werk in zijn galerie te exposeren als ik met Galerie Mokum zou breken. Tevens zou ik een expositie kunnen krijgen in de Obelisk Gallery te Boston.
Daar de Londense galerist voortdurend stomdronken was zag ik er van af.
Macmullen had reden voor zijn rancune tegen Podulke en Bakker zoals hij mij zelf mede deelde tijdens zijn bezoek aan Amsterdam. Het duo Podulke en Bakker hadden hem, volgens zijn zeggen toen hij stom dronken was-en Jimmy Macmullan met zijn dikke pens kon in nemen- voor 15000 gulden rommel verkocht. In de kunsthandel vraagt zo’n streek om repercussies.



Reageer op dit verhaal!

Je moet helaas ingelogd zijn om te kunnen reageren.